Khóa tập huấn được tổ chức nhằm nâng cao năng lực cho các thành viên trong việc tổ chức và thực hiện các hoạt động truyền thông có quan tâm về giảm nhẹ rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu tại miền Trung Việt Nam.

Đã có hơn 30 học viên đăng ký và tham dự khóa tập huấn. Các học viên của khóa tập huấn là thành viên của đến từ các tỉnh Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam và Bình Định.

Các học viên đến từ Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Bình Định

Tại khóa tập huấn, Ông Lê Đại Trí – Giảng viên của khóa tập huấn đã trang bị cho các học viên các nội dung chính như: Truyền thông và chiến dịch truyền thông; Truyền thông và cách tiếp cận để làm thay đổi hành vi; Truyền thông thay đổi hành vi và huy động cộng đồng; Theo dõi và đánh giá chiến dịch; và Những việc cần làm để tổ chức một sự kiện truyền thông. Trong đó, giảng viên đã dành nhiều thời gian để đi sâu vào nội dung “Truyền thông thay đổi hành vi và huy động cộng đồng” đồng thời tập trung vào hướng dẫn kỹ năng cho các học viên như: Phân tích vấn đề cần truyền thông; Phân tích đối tượng truyền thông; Phân tích tổ chức; Xây dựng mục tiêu truyền thông; Xác định chuyến lược truyền thông; Xác định hoạt động truyền thông; Tập huấn về truyền thông; Sản xuất tài liệu hỗ trợ truyền thông.

Với phương pháp chủ yếu là thảo luận và thực hành, chia sẻ ngay tại lớp học… lớp tập huấn đã huy động sự tham gia tích cực của 30 học viên trong tất cả các nội dung tại khóa học.

Giảng viên say sưa giảng giải tại khóa học

Các học viên thảo luận bài tập nhóm sôi nổi

Khóa học không chỉ trang bị cho học viên những kiến thức về lập kế hoạch truyền thông mà điều quan trọng hơn là đã thôi thúc được mong muốn cần phải lập ra được những bản kế hoạch truyền thông có khả năng thay đổi hành vi có tính khả thi ở hầu hết các học viên ngay sau khóa học. Nhiều học viên còn có dự định thay đổi cách thực hiện hoạt động truyền thông tại tổ chức của mình. Vấn đề còn lại là môi trường để các học viên áp dụng những kiến thức, lòng nhiệt huyết mà giảng viên đã truyền dạy.

Lòng nhiệt huyết được giảng viên khơi dậy trong mỗi  học viên

Khóa học đã đáp ứng được các mục tiêu ban đầu mà ban tổ chức đã đề ra và là dịp để mỗi một thành viên CCN có cơ hội gần gũi chia sẻ kinh nghiệm làm dự án cho nhau.

Cuối khóa tập huấn, Ban điều hành CCN cũng đã thảo luận nhanh với các tổ chức thành viên về việc xác định hành vi cần truyền thông và những công việc bước đầu để xây dựng các kế hoạch hành động trong thời gian tới.

Khóa tập huấn là kỷ niệm đáng nhớ đối với mỗi học viên

Tác giả: Bảo Hòa

Nguyên nhân của thực trạng này là do: Hiệu quả thực thi pháp luật của Việt Nam chưa cao, khoảng cách rất lớn giữa ban hành và thực thi pháp luật. Chính sách và pháp luật hiện nay vẫn đặt nặng vai trò của nhà nước trong công tác phòng chống thiên tai, biến đổi khí hậu mà chưa tận dụng các nguồn lực xã hội và sự tham gia của các khối tư nhân, cộng đồng doanh nghiệp.

Ảnh 1: Quang cảnh diễn đàn

Bên cạnh đó, vai trò của doanh nghiệp chỉ được nhìn ở khía cạnh là đối tượng đóng góp nguồn lực cho công tác cứu trợ, khắc phục hậu quả thiên tai mà chưa được tham gia vào công tác xây dựng kế hoạch phòng chống thiên tai tại địa phương. Nhận thức và đầu tư cho công tác ứng phó thiên tai tại doanh nghiệp còn hạn chế, chủ yếu mang tính hình thức.

Tham dự diễn đàn, các doanh nghiệp đã được cập nhật những nội dung về tình hình triển khai thực hiện Luật phòng chống thiên tai 2013; tầm quan trọng của công tác thích ứng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai và công tác quản lý rủi ro thiên tại tại doanh nghiệp. Đồng thời, đề xuất chính sách đối với nhà nước và các khuyến nghị đối với doanh nghiệp trong công tác phòng chống thiên tai.

Ảnh 2: Doanh nghiệp tại miền Trung thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai

Nhiều chuyên gia tham dự Diễn đàn kiến nghị: Nhà nước cần ban hành các văn bản hướng dẫn, thực hiện để cụ thể hóa một số điều, khoản của Luật phòng chống thiên tai liên quan đến sự tham gia của doanh nghiệp. Trong đó, khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư nâng cao năng lực ứng phó rủi ro thiên tai, đầu tư cung ứng các sản phẩm, dịch vụ trong lĩnh vực phòng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai để tìm kiếm lợi nhuận cho mình dựa trên sự phát triển bền vững của cộng đồng, xã hội, ….

Ông Nguyễn Tiến Quang – Phó Giám đốc VCCI tại Đà Nẵng cho rằng: Về phía cộng đồng doanh nghiệp nên chuyển từ tư duy bị động “nước đến chân mới nhảy” sang tư duy “chủ động ứng phó thiên tai” (lồng ghép lập kế hoạch kinh doanh với kế hoạch ứng phó thiên tai). “Thay vì phải bỏ ra 7 đồng để khắc phục hậu quả của thiên tai thì hãy đầu tư 1 đồng cho công tác phòng ngừa” – ông Quang nhấn mạnh.

Theo số liệu thống kê của Liên hợp quốc, mỗi năm kinh tế thế giới thiệt hại trung bình 250-300 tỷ USD do các thảm họa thiên tai như động đất, lũ lụt, hạn hán và lốc xoáy gây ra. Còn tại Việt Nam – quốc gia dễ bị tổn thương bởi các thảm họa tự nhiên, trung bình mỗi năm có khoảng 649 đợt thiên tai xảy ra như lũ lụt, mưa đá, lũ, lũ quét, lốc xoáy, sạt lở. Trung bình hằng năm, kinh tế Việt Nam phải gánh chịu khoảng 5,2 tỷ USD (1%GDP) do thiên tai gây ra.

Tin và ảnh: Lan Anh (theo Báo tài nguyên môi trường)

Bản tin gốc tai http://baotainguyenmoitruong.vn/kinh-te/201504/da-nang-dien-dan-doanh-nghiep-voi-cong-tac-phong-chong-thien-tai-tu-tu-duy-chinh-sach-den-hanh-dong-581872/index.htm

Ngay từ những phút đầu bước chân lên xe, các thành viên trong đoàn ai nấy đều rất vui vẻ, háo hức và mong đợi học được nhiều điều hay, hữu ích từ chuyến tham quan. Điều này được thể hiện ngay trong những câu giới thiệu và bày tỏ nguyện vọng đầu tiên của mỗi người. Và chuyến tham quan đã không phụ lòng mong đợi của anh, em trong đoàn mặc dù trải qua một hành trình học tập căng thẳng về mặt thời gian.

Xuất phát từ thành phố Huế, đoàn chúng tôi vượt qua hành trình gần 200 km và được đặt chân lên mảnh đất Đại Lãnh, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam. Tại đây, đoàn gặp gỡ, nghe được những kinh nghiệm hay trong việc thực hiện dự án “Lồng ghép hòa nhập người khuyết tật trong quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng”. Mục đích của dự án này là nâng cao năng lực quản lý rủi ro thiên tai của các cộng động bị ảnh hưởng lũ lụt tại tỉnh Quảng Nam, trong đó chú trọng đến nhu cầu của người khuyết tật và người thân của họ thông qua sự tham gia hiệu quả của người khuyết tật. Mặt dù thời gian làm việc ngắn, nhưng nhiều câu chuyện điển hình và phương pháp thực hiện hay lần lượt được cộng đồng chia sẻ cho chúng tôi.

Ảnh 1: Học tập, chia sẻ tại xã Đại Lãnh

Ảnh 2: Sơ đồ hiểm họa được vẽ bởi cộng đồng trong đó có người khuyết tật

Rời xã Đại Lãnh với nhiều cung bậc cảm xúc từ những câu chuyện điển hình về người khuyết tật tham gia vào dự án, bác tài xế cẩn thận đưa chúng tôi vượt qua những cung đường ngoằn nghèo, chật hẹp, băng qua núi rừng Trường Sơn hùng vĩ bỏ qua không biết bao nhiêu đèo, dốc để đến với mảnh đất Tây Giang nằm ở phía Tây của tỉnh Quảng Nam, giáp ranh với nước Lào anh em. Chúng tôi có một đêm ngon giấc tại Thị trấn Prao nằm trên dãy Trường Sơn hùng vĩ.

Vào ngày thứ hai, chúng tôi được thăm và làm việc với xã Bhalêe, huyện Tây Giang. Tại đây, đoàn chia làm ba nhóm để đi thăm cùng lúc các mô hình, hoạt động khác nhau tại thôn A Tép 2, các mô hình, hoạt động gồm: (1) Mô hình giao đất giao rừng; (2) Mô hình trồng mây bản địa; và (3) Hoạt động sử dụng bếp tiết kiệm củi, ít khói.

Nhóm quan tâm tới mô hình “Giao đất giao rừng” tiếp xúc với các cán bộ huyện, xã và người dân trực tiếp tham gia dự án và được “Mắt thấy tai nghe” về những kết quả mà người dân và dự án nơi đây làm được. Được biết, đây là mô hình thí điểm đầu tiên tại huyện Tây Giang về giao đất giao rừng mà chính người dân là người khảo sát, đo đạc và ghi chép các thông tin. Các công đoạn như lập ô tiêu chuẩn, đánh giá trữ lượng rừng, sử dụng máy định vị GPS, … đã từng bị nghi ngại giờ đây đã cho thấy những kết quả thực sự hiệu quả.

Ảnh 3: Tặng quà cho thôn A Tép 2, xã Bhalêe

Cũng tại thôn A Tép 2, các thành viên của nhóm thứ hai đã đến thăm mô hình “Trồng mây bản địa dưới tán rừng”. Đoàn gặp các thành viên của nhóm sở thích và được nhìn thấy vườn ươm mây giống xanh đều, cây khỏe mạnh. Mô hình này có ý nghĩa trong việc duy trì và phát triển nguồn giống địa phương có chất lượng nhằm phát triển nguồn nguyên liệu cho sản xuất mây tre đan. Bên cạnh đó, mô hình này còn góp phần giảm nhẹ biến đổi khí hậu trong bối cảnh tình trạng rừng ngày càng cạn kiệt. Cụ thể, việc trồng mây dưới tán rừng sẽ giúp bảo vệ đất bề mặt, chống xói mòn, tạo thảm thực vật phát triển theo cây mây, giữ mùn đất, giúp rừng phát triển và tăng bể hấp thụ các-bon, …

Ảnh 4 và 5: Thăm và trao đổi tại vườn ươm Mây giống

Song song với hai nhóm kia, các thành viên của nhóm thứ ba đã đến thăm hoạt động “Sử dụng bếp tiết kiệm củi, ít khói”. Khác với hai nhóm kia, tiếp đón nhóm toàn là chị em phụ nữ Cơ Tu. Nhóm được các chị, em chia sẻ nhiều về tính hiệu quả của chiến dịch truyền thông khuyến khích phụ nữ Bhalêe sử dụng, thay đổi thói quen sử dụng bếp củi thông thường bằng cách thay thế, đầu tư bếp tiết kiệm củi. Hoạt động này đã tiết kiệm nhiều lượng củi đốt, giảm bớt thời gian kiếm củi của các chị em. Chị Avo Thị Bé – Chủ tịch hội phụ nữ thôn A Tép 2, xã Bhalêe chia sẻ “Việc nấu bếp cải tiến giảm được khoảng 60% lượng củi thông thường, thay vì dùng 10 thanh củi để nấu 1 nồi cơm như trước thì khi sử dụng loại bếp này, chị chỉ đun khoảng 4-5 thanh củi”. Hoạt động này rất thiết thực, phù hợp với địa phương và được phụ nữ xã Bhalêe đánh giá rất cao, từ chỗ 50 cái bếp được dự án hỗ trợ, đến nay đã có tới 604 chiếc bếp được phụ nữ các xã đặt mua và nhờ dự án đem về. Đó là một thành công ngoài mong đợi.

Ảnh 6: Sử dụng bếp tiết kiệm củi – phụ nữ giảm bớt sức lao động

Ảnh 7: Niềm vui của người dân bên bếp tiết kiệm củi

Tạm biệt bà con đồng bào Cơ Tu và rời rừng núi Tây Giang, đoàn chúng tôi xuôi về đồng bằng với biết bao bài học quý báu. Theo lịch trình, ngày thứ ba đoàn đến xã Duy Tân, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam với tinh thần háo hức và mong muốn được thu nhận thêm nhiều kinh nghiệm hay tại nơi đây. Hai mô hình mà đoàn đã đến thăm và nghe chia sẻ thông tin là “Trồng rau ăn lá trái vụ thích ứng với biến đổi khí hậu” và mô hình “Nuôi gà an toàn dịch bệnh thích ứng biến đổi khí hậu” do Tổ chức Save The Children tài trợ với sự Tư vấn kỹ thuật của Trung tâm Phát triển Nông thôn miền Trung (CRD). Mặt dù cái nắng gió đầu hè rất gay gắt nhưng vẫn không làm giảm đi cái tinh thần học hỏi của các thành viên trong đoàn tham quan.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, các hoạt động sản xuất nông nghiệp sẽ chịu tác động nặng nề, do vậy cần thiết phải có những can thiệp phù hợp để hỗ trợ người dân hạn chế được các tác động này. Do đó, dự án đã chọn cách tiếp cận giúp người dân thích ứng với biến đổi khí hậu trong các hoạt động sản xuất nông nghiệp. Hai mô hình tại xã Duy Tân mà đoàn đến thăm, ngoài ý nghĩa là thích ứng với các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng, rét, mưa nắng thay đổi thất thường thì nó còn có ý nghĩa rất lớn về mặt kinh tế nhất là các hộ nghèo.

Ảnh 8: Niềm vui của người dân từ thành công của mô hình

Ảnh 9: Đoàn trao đổi tại vườn rau của hộ anh Nguyễn Ba – Thôn Thu Bồn Tây, Duy Tân

Ảnh 10: Phỏng vấn anh Nguyễn Ba – Thôn Thu Bồn Tây, xã Duy Tân

Buổi chiều cùng ngày, chúng tôi được gặp gỡ và trao đổi với chủ hộ của mô hình “Áp dụng hệ thống tưới tiết kiệm nước để trồng cỏ voi nuôi bò thích ứng với biến đổi khí hậu” tại xã Phổ An, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Mô hình này nằm trong khuôn khổ đề tài nghiên cứu của Viện Tài nguyên và Môi trường, Đại học Huế. Hệ thống giàn phun tưới nước của đề tài đã giúp tiết kiệm nước, giảm thời gian, công sức cho người lao động, người dân có thời gian để làm thêm các công việc khác tăng thu nhập. Bên cạnh tính chống chịu với hạn hán, nắng nóng mô hình này cũng là một hướng đi để chính quyền xem xét đưa giống cỏ Varisme số 6 (VA06 – là giống cỏ được lai tạo giữa giống cỏ voi và cỏ đuôi sói của châu Mỹ, được đánh giá là “Vua của các loại cỏ”) phát triển trên vùng đất cát khô cằn để phát triển chăn nuôi bò. Theo đánh giá của đoàn, khả năng nhân rộng của mô hình này với những địa phương có điều kiện tự nhiên và sản xuất tương tự là rất cao.

Ảnh 11: Hệ thống giàn phun tiết kiệm nước

Ảnh 12: Cỏ Varisme số 6 (VA06) – thức ăn cho bò nuôi nhốt

Thay vì càng đi càng mệt thì các thành viên của đoàn lại càng thấy hứng thú, phấn khích. Anh em trong đoàn ai cũng hăng say tìm tòi, khám phá nhiều điều mới, rút ra nhiều kinh nghiệm cho hoạt động của tổ chức mình và cho hoạt động của CCN trong tương lai. Nhiều câu hỏi, vấn đề đã được anh em đưa ra thảo luận, trao đổi ngay trên chuyến xe trong lúc di chuyển trên đường.

Vào ngày cuối cùng của lịch trình học tập, chúng tôi được làm việc tại tỉnh Bình Định và Phú Yên. Đây là hai điểm gây nhiều ấn tượng với đoàn tham quan. Tại tỉnh Bình Định, chúng tôi được các anh chị của hội Chữ thập đỏ Đức và hội Chữ thập đỏ Bình Định chia sẻ thông tin về mô hình “Quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng”. Đây là dự án được triển khai thực hiện rất bài bản. Chương trình và nội dung cũng không kém phần hấp dẫn so với tại Bình Định khi đoàn làm việc với Trung tâm Nghiên cứu và Sản xuất Dược liệu miền Trung tại Phú Yên. Mô hình “Sản xuất cây dược liệu – chuyển đổi đất canh tác sang trổng cây thuốc nam chịu hạn” tại Trung tâm này đã cho thấy sự phối hợp chặc chẽ giữa 4 nhà (Nhà nông – nhà doanh nghiệp – nhà khoa học và nhà nước) trong bối cảnh sản xuất hướng đến thị trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Hai mô hình tại Bình Đình và Phú Yên làm cho anh em trong đoàn lóe ra nhiều ý tưởng cho các dự án mới.

Ảnh 13: Đoàn làm việc tại Hội chữ thập Đỏ tỉnh Bình Định

Ảnh 14: Vườn nghiên cứu cây thuốc tại tỉnh Phú Yên

Ban tổ chức chuyến tham quan cũng rất chú đáo, đã bố trí chương trình để anh em trong đoàn được thưởng thức nhiều món ngon, đặc sản tại các tỉnh mà đoàn đến thăm. Tất cả các anh, em trong đoàn ai ai cũng không quên mua những món quà là những dược liệu, thực phẩm chức năng, … tại Trung tâm Nghiên cứu và Sản xuất Dược liệu miền Trung để làm quà tặng cho người thân. Ai cũng hạnh phúc, hãnh diện vì mua được món quà này!

Ảnh 15: Quà tặng dành cho người thân

Trở lại với mục tiêu của chuyến tham quan, các thành viên đã học tập được những kinh nghiệm hay, hữu ích từ các chương trình/dự án tại miền Trung về thích ứng và giảm nhẹ biến đổi khí hậu và quản lý rủi ro thiên tai. Chuyến tham quan được tất cả các thành viên trong đoàn đánh giá là đạt 100% mục tiêu đề ra. Anh em trong đoàn đã thu nhận được nhiều thông tin, học được nhiều kinh nghiệm hay từ các mô hình sinh kế thích ứng và mô hình Quản lý rủi ro thiên tai … Bên cạnh những kết quả được các thành viên đánh giá cao, ban tổ chức cũng nhận được một số ý kiến góp ý để cải thiện hơn nữa tính hiệu quả cho hoạt động tham quan và các hoạt động khác của mạng lưới trong thời gian tới. Ngoài những điều học được tại thực địa, các thông tin thu thập được từ chuyến tham quan đang được các thành viên mạng trong đoàn cập nhật, tổng hợp và gửi đến ban biên tập để chọn lựa, tư liệu hóa thành tài liệu chia sẻ trong và ngoài mạng lưới. Việc tư liệu hóa cũng đang được gấp rút để có thể in ấn và chia sẻ tài liệu cho các thành viên khác trong và ngoài CCN. Không những thế, các thành viên đã thắt chặc tình cảm, tính liên kết và sở hữu mạng lưới của các tổ chức thành viên qua chuyến tham quan.

Chúng tôi hy vọng rằng, sắp đến CCN sẽ có nhiều hoạt động hơn nữa để liên kết và huy động các nguồn lực nhằm góp phần giảm nhẹ tính dễ bị tổn thương và tăng cường khả năng chống chịu của các cộng đồng miền Trung trước những tác động của thiên tai và biến đổi khí hậu./.

Tác giả: Tịnh Chi và Bảo Hòa
Ảnh: CCN

Điều hành hội họp là một trong những nội dung quan trọng cần có kỹ năng tốt khi làm việc với các bên liên quan đặc biệt là khi điều phối, hợp tác giữa các thành viên mạng lưới. Tổ chức hội thảo tập huấn lần này, Ban điều hành CCN mong muốn nâng cao kỹ năng huy động sự tham gia, thu thập và xử lý thông tin hiệu quả khi điều hành hội thảo, họp nhóm cũng như phối hợp tốt hơn trong hoạt động mạng lưới. Từ  ngày 27 – 29/6, lớp học đã được giảng viên/ điều phối Trần Phong nhiệt tình hướng dẫn định hướng phương pháp điều hành cuộc họp một cách khoa học, phù hợp với từng thời gian và đối tượng cụ thể. Nhiều bài học bổ ích mà giảng viên/ điều phối Trần Phong mang đến cho lớp học đã được các học viên tiếp thu, áp dụng linh hoạt trong từng trường hợp cụ thể tại các giờ thực hành.

Giảng viên mang đến nhiều bài học bổ ích cho khóa tập huấn

Kết thúc khóa học, hầu hết học viên đều đồng ý rằng họ đã thực sự tự tin hơn và thay đổi cách nhìn nhận của mình về việc làm thế nào để điều hành tốt một cuộc họp. Những điều lý thú của hội thảo – tập huấn hoàn toàn có thể ứng dụng khi học viên mở các cuộc họp thông thường đến cuộc họp quan trọng trên thực tiễn bên ngoài. Ngoài ra, chỉ trong 3 ngày nhưng lớp học giúp cho thành viên của CCN hiểu được ý nghĩa cũng như cách thức để phối hợp chặt chẽ với nhau trong việc giải quyết vấn đề nảy sinh trong quá trình hoạt động mạng lưới. Cũng như, tại đây các học viên có cơ hội tìm hiểu và khai thác các thế mạnh của những cá nhân, tổ chức thành viên khác để đóng góp tích cực cho mạng lưới CCN .

             Một số hình ảnh đáng nhớ của Hội thảo 

Bảo Hòa